TÜRKİYE’DE RSV ALARMI: BEBEKLERİ TEHDİT EDEN VİRÜS TOPLUMDA HÂLÂ YETERİNCE BİLİNMİYOR

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Dünya genelinde her yıl milyonlarca bebeği etkileyen ve ciddi solunum yolu enfeksiyonlarına neden olan RSV (Respiratuar Sinsityal Virüs), Türkiye’de toplumun büyük bölümü tarafından hâlâ yeterince bilinmiyor. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Simten Malhan ve Doç. Dr. Rukiye Numanoğlu Tekin tarafından gerçekleştirilen kapsamlı araştırma, özellikle bebekler için ciddi sağlık riskleri taşıyan RSV konusunda toplumda önemli bir bilgi eksikliği bulunduğunu ortaya koydu.

2 bin 825 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırma sonuçlarına göre, katılımcıların yüzde 67,4’ü RSV’yi daha önce hiç duymadığını belirtirken, yalnızca yüzde 11,8’i virüs hakkında bilgi sahibi olduğunu ifade etti. Araştırma sonuçları, her yıl milyonlarca bebeği etkileyen ve hastane yatışlarına neden olabilen RSV’nin toplumda “görünmez bir tehdit” olarak varlığını sürdürdüğünü gözler önüne serdi.

Uzmanlar, RSV’nin özellikle iki yaş altındaki çocuklar için önemli bir sağlık sorunu olduğuna dikkat çekiyor. Araştırmalara göre bebeklerin neredeyse tamamı iki yaşına gelene kadar RSV ile karşılaşıyor. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 33 milyon bebekte alt solunum yolu enfeksiyonuna neden olan virüs, 3,6 milyon bebeğin de hastaneye yatırılmasına yol açıyor. Ayrıca RSV enfeksiyonu geçiren çocuklarda ilerleyen yıllarda astım gelişme riskinin yaklaşık üç kat arttığı belirtiliyor.

Sağlık uzmanları, RSV’nin çoğu zaman basit bir soğuk algınlığı gibi başladığını ancak bazı vakalarda kısa sürede ciddi solunum sıkıntılarına dönüşebildiğini ifade ediyor. Özellikle yenidoğanlar, prematüre bebekler ve bağışıklık sistemi zayıf çocuklar açısından virüsün daha büyük risk oluşturduğu vurgulanıyor. Hastalık nedeniyle gelişen nefes darlığı, yüksek ateş, beslenme güçlüğü ve oksijen ihtiyacı gibi durumlar hastane yatışlarını zorunlu hale getirebiliyor.

Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri de RSV’nin en çok hangi yaş grubunu etkilediğine ilişkin toplumdaki bilgi eksikliği oldu. Katılımcıların yalnızca yüzde 34,1’i virüsün en çok bebekler ve küçük çocukları etkilediğini belirtirken, yüzde 35,7’si ise RSV’nin her yaş grubunu eşit şekilde etkilediğini düşündüğünü ifade etti. Uzmanlara göre bu durum, özellikle ebeveynlerin çocuklarını koruma konusunda gerekli önlemleri alma noktasında risk oluşturuyor.

Araştırma sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Simten Malhan, elde edilen verilerin halk sağlığı açısından önemli bir uyarı niteliği taşıdığını söyledi. RSV’nin toplumun büyük bölümü tarafından bilinmediğini belirten Malhan, “Katılımcıların üçte ikisinden fazlası bu virüsü daha önce hiç duymamış durumda. Korunma yöntemleri konusunda da ciddi bir bilgi eksikliği ve kararsızlık söz konusu. Bu tablo, RSV konusunda geniş kapsamlı ve güvenilir bir bilgilendirme seferberliğine ihtiyaç duyulduğunu açıkça gösteriyor” dedi.

Araştırmada, RSV’nin hastane yatışlarına neden olabileceğini düşünenlerin oranı yüzde 45,7 olarak belirlenirken, yüzde 43,4’lük önemli bir kesim ise bu konuda emin olmadığını ifade etti. Uzmanlar, bu sonucun da toplumda virüsün yaratabileceği ciddi sağlık sorunlarının yeterince bilinmediğini ortaya koyduğunu belirtiyor.

Cinsiyetler arasında da dikkat çekici farklılıklar tespit edildi. Kadınların yüzde 49,6’sı RSV’nin hastane yatışlarına neden olabileceğini düşünürken, erkeklerde bu oran yüzde 40,7 olarak ölçüldü. Erkek katılımcılar arasında “RSV’yi hiç duymadım” diyenlerin oranının yüzde 71,7 olması ise farkındalık düzeyinin daha düşük olduğunu gösterdi.

Araştırmada eğitim düzeyinin yükselmesiyle birlikte RSV farkındalığının arttığı da ortaya çıktı. Lisansüstü eğitim alan katılımcıların yüzde 58,6’sı RSV hakkında bilgi sahibi olduğunu belirtirken, lise mezunlarında bu oran yüzde 7,7’de kaldı. Ancak uzmanlar, yüksek eğitim seviyesine sahip bireylerde bile korunma yöntemleri konusunda tereddütlerin devam ettiğine dikkat çekiyor.

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise ebeveyn olmanın RSV farkındalığını belirgin şekilde artırmaması oldu. Çocuk sahibi olan katılımcıların yüzde 69’u RSV’yi hiç duymadığını belirtirken, çocuk sahibi olmayanlarda bu oran yüzde 65,6 olarak ölçüldü. Bu durum, doğrudan bebekleri ilgilendiren bir sağlık sorunu olmasına rağmen ebeveynler arasında bile bilgi eksikliğinin sürdüğünü ortaya koydu.

Uzmanlar, RSV’ye karşı en etkili mücadelenin doğru ve zamanında bilgilendirme ile mümkün olduğunu belirtiyor. Özellikle bebek sahibi ailelerin, hamilelerin ve çocuklarla yakın temas halinde bulunan bireylerin RSV belirtileri ve korunma yöntemleri konusunda bilinçlendirilmesinin büyük önem taşıdığı ifade ediliyor.

Prof. Dr. Simten Malhan, toplumdaki bilgi boşluğu giderilmeden RSV kaynaklı sağlık risklerinin etkin şekilde yönetilemeyeceğini vurgulayarak, “Doğru bilgiye erişim, koruyucu sağlık hizmetlerinin en önemli basamaklarından biridir. Özellikle bebekler ve risk grupları için RSV konusunda farkındalığın artırılması, hem ailelerin hem de sağlık sisteminin üzerindeki yükü azaltacaktır” diye konuştu.

Uzmanlar, RSV konusunda yürütülecek farkındalık çalışmalarının ve bilgilendirme kampanyalarının yaygınlaştırılmasının, bebeklerin sağlığının korunması ve olası ciddi vakaların önlenmesi açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.